De hemelwaterverordening van 2023 in concrete cijfers
Bijgewerkt augustus 2026
Deze gids is geschreven door Limburg Ontstoppingsdienst 24/7, die in heel de provincie Limburg riolering en afvoeren ontstopt.
De gewestelijke stedenbouwkundige verordening hemelwater trad op 2 oktober 2023 in werking voor particuliere bouwprojecten, en vanaf januari 2025 ook voor het openbaar domein. Ze verving de verordening van 5 juli 2013 en is op verschillende punten strenger.
Ze geldt bij nieuwbouw, bij grondige verbouwingen en bij ingrepen aan uw afvalwater- of hemelwatervoorziening. Bij de keuring van de privéwaterafvoer wordt gecontroleerd of u ze naleeft.
Verplicht volume hemelwaterput per dakoppervlakte
Het minimumvolume van uw hemelwaterput hangt af van de horizontale dakoppervlakte. Voor een gemiddelde nieuwbouwwoning komt dat neer op een put van 7.500 tot 10.000 liter.
| Horizontale dakoppervlakte | Minimumvolume hemelwaterput |
|---|---|
| minder dan 80 m² | 5.000 liter |
| 80 - 120 m² | 7.500 liter |
| 120 - 200 m² | 10.000 liter |
| meer dan 200 m² | minstens 100 liter per m² |
| meergezinswoningen en andere gebouwen | minstens 100 liter per m² |
Hergebruik is geen vrije keuze
De verordening verplicht niet alleen het opvangen maar ook het maximaal gebruiken van het hemelwater. Concreet gaat het om toiletspoeling, poetswater, de wasmachine en buitengebruik zoals de tuin.
Een put die er wel staat maar niet aangesloten is op minstens die toepassingen, voldoet dus niet. Dat is een van de punten die bij een keuring wordt nagekeken.
Infiltratie of buffering
- Infiltratievoorziening: buffervolume van 33 liter per vierkante meter afwaterende oppervlakte, met een infiltratieoppervlakte van 8% van die afwaterende oppervlakte. Verplicht vanaf 120 vierkante meter.
- Buffervoorziening, wanneer infiltratie technisch onmogelijk is: buffervolume van 43 liter per vierkante meter, met een lozingsdebiet van maximaal 5 liter per seconde per hectare. Verplicht vanaf 1.000 vierkante meter.
- Uitzondering: de verordening is niet van toepassing wanneer het water op natuurlijke wijze op eigen terrein infiltreert, op voorwaarde dat de onverharde zone minstens een kwart van de afwaterende oppervlakte bedraagt.
Waarom dit in Limburg per streek anders uitpakt
Op de Kempense zandgronden: Lommel, Zutendaal, Hechtel-Eksel, Beringen: werkt infiltratie uitstekend. Het hemelwater- en droogteplan van Zutendaal noemt de bodem daar zelfs uiterst geschikt voor infiltratie, en Fluvius testte er poreuze betonbuizen en doorlatend wegdek uit.
In Vochtig Haspengouw ligt dat anders. Alken heeft een ondoorlatende kleibodem met veel bronnen; Heers en Gingelom liggen op leem waar water nauwelijks doorheen zakt. Daar is de bufferoptie met 43 liter per vierkante meter vaak realistischer dan een klassieke infiltratieput.
Laat de doorlatendheid daarom ter plaatse testen voor u een systeem kiest. Een infiltratieput die op papier voldoet maar in leem staat, loopt bij elke stevige bui over.
Veelgestelde vragen
Geldt de hemelwaterverordening ook bij een verbouwing?
Ze geldt bij nieuwbouw, bij grondige verbouwingen en bij ingrepen aan de afvalwater- of hemelwatervoorziening. Vervangt u enkel een badkamer, dan valt dat er meestal buiten. Legt u een nieuwe afvoer aan, verhoogt u uw verharde oppervlakte of breekt u meer dan 40% van de buitenmuren af, dan komt u wel in het toepassingsgebied.
Krijg ik nog een premie voor een hemelwaterput?
Ja, maar enkel voor bestaande woningen waar de installatie niet wettelijk verplicht is. Fluvius geeft maximaal 250 euro, de helft van de factuur inclusief btw, voor een hemelwaterput met pompinstallatie bij een woning met een eerste bouwvergunning van voor 7 september 1999. De put moet minstens 50 liter per vierkante meter dak bevatten, met een minimum van 3.000 liter, en minstens de helft van het dak moet aangesloten zijn.